Joas verdiept zich in Zeeuws slavernijverleden

Toen de vijftienjarige Joas den Hartogh uit Kerkwerve werd gevraagd mee te doen aan een project over het slavernijverleden, hoefde hij niet lang na te denken. “Ik wist er natuurlijk wel iets over, maar nu veel meer.”

Het Internationaal Kenniscentrum Slavernijverleden (KCS Zeeland) ontwikkelde samen met dertien Zeeuwse jongeren een tentoonstelling over het Zeeuwse slavernijverleden. De jongeren verdiepten zich ieder in een onderdeel van de geschiedenis. Hun ontdekkingen en vragen vormen de basis voor de dertiendelige shortcastserie Mijn Nummer en de bijbehorende tentoonstelling.
De expositie bestaat onder meer uit portretten van de jongeren. Bij ieder portret staat een citaat en een QR-code die bezoekers naar het persoonlijke verhaal van de jongere leidt.
De titel Mijn Nummer verwijst naar de manier waarop tot slaaf gemaakte mensen in de administratie van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) werden aangeduid: als een nummer. De tentoonstelling en de shortcasts willen bezoekers aan het denken zetten over het slavernijverleden en de manier waarop dit verleden nog altijd doorwerkt in het heden.
Joas kreeg de opdracht om onderzoek te doen naar de schepen en hun uitrusting. Tijdens zijn onderzoek ontdekte hij onder meer hoe de reizen verliepen. “Ik leerde bijvoorbeeld dat de schepen naar Afrika gingen, maar de slaven op veel plaatsen, soms maar tien of twaalf per haven, ophaalden.”
Volgens Joas maakte dat de reis extra lang en zwaar, zeker voor de mensen die als eerste aan boord werden gebracht. “Het is een periode in de geschiedenis waarin het respect voor medemensen op een laag peil stond.”
Respect is voor Joas, mede vanuit zijn geloofsovertuiging, een belangrijk thema. “Maar nu nog meer”, zegt hij. Ook in de huidige tijd ziet hij situaties waarin volgens hem respect voor mensen ontbreekt.
Tegelijkertijd vindt Joas het niet altijd eenvoudig om situaties als goed of fout te beoordelen. „Ik zie ook dat arme mensen vaak onder slechte arbeidsomstandigheden hun werk moeten doen. Denk aan kinderen in China. Maar ik zie ook dat juist dat werk weer van groot belang is voor die mensen.”
De tentoonstelling wordt op 16 oktober om 17.00 uur geopend in de Kleine Kerk in Veere. Gedeputeerde Johan Aalberts verricht de opening. De deelnemende jongeren vertellen daar wat zij tijdens hun onderzoek in de archieven van de Middelburgse Commercie Compagnie hebben ontdekt en welke impact die geschiedenis op hen heeft gehad.
Na de opening in Veere reist de tentoonstelling door Zeeland. Scholen, bibliotheken en gemeentehuizen kunnen de expositie bezoeken.
Vanaf zaterdag 3 oktober verschijnen voorafgaand aan de tentoonstelling dagelijks korte video’s waarin de jongeren vertellen over hun onderzoek. In de zogenoemde ‘wist je dat?’-video’s delen zij opvallende feiten en persoonlijke ontdekkingen over het Zeeuwse slavernijverleden. De video’s zijn te bekijken via Instagram en TikTok. Elke dag verschijnt er een nieuwe aflevering.