Logo wereldregio.nl
Donateurs Roggenplaat het water op
Donateurs Roggenplaat het water op

Donateurs Roggenplaat het water op

Over ruim een jaar wordt een start gemaakt met het ophogen van de grootste zandplaat in de Oosterschelde: de Roggenplaat.

Alleen op die manier blijft de Roggenplaat een rijkgedekte tafel voor duizenden vogels en rustplek voor zeehonden. Als kennismaking met het project kregen crowdfunders van de actie ‘Red de Roggenplaat, koop een kuub’ een exclusieve rondleiding van Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat langs de randen van de Roggenplaat in de Oosterschelde.

Het is inmiddels alweer bijna twee jaar geleden dat minister Schultz groen licht gaf voor het ophogen van de grootste zandplaat van de Oosterschelde. Nodig: 1,62 miljoen kuub zand. Kosten: 12,3 miljoen euro. Als voorwaarde stelde de minister dat er regionaal draagvlak moest zijn. Reden voor Natuurmonumenten en Nationaal Park Oosterschelde om een crowdfundingscampagne op te zetten. Liefhebbers van de Oosterschelde gaven massaal gehoor aan die oproep: door ruim 300 donateurs werd meer dan 13.000 euro ingezameld.

Om de donateurs te bedanken en op de hoogte te houden van de voortgang, kregen crowdfunders de mogelijkheid om mee te gaan met Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat op ‘expeditie’ naar de Roggenplaat. Ook vertegenwoordigers van de districtscommissie, de ledenvertegenwoordiging van Natuurmonumenten Zeeland, waren aanwezig. Afgelopen zondag was de tweede en laatste vaartocht met schip de Onrust. Over beide vaartochten gingen ruim 170 Oosterscheldefans mee. Aan boord van schip de Onrust kregen zij uitleg over de flora en fauna van de Oosterschelde door de gidsen Jos Broeke en Paul Begijn van Natuurmonumenten. Eric van Zanten, projectleider zandhonger, gaf namens Rijksewaterstaat uitleg over het belang van de zandsuppletie en de uitvoering die gepland staat in de winter van 2017/2018.

,,Is dit nog steeds de Roggenplaat?”, vroeg één van de crowdfunders zich af na ruim een uur varen. ,,Nooit geweten dat deze zandplaat zo groot is!” Crowdfunders van de Roggenplaat waren verbaasd over de enorme oppervlakte van de grootste zandplaat van de Oosterschelde. Toch neemt het volume van de 1500 hectare grootte plaat snel af.

Paul Begijn van Natuurmonumenten: ,,Als we niks zouden doen, zou de ecologische functie van zandplaat rond 2030 nagenoeg verdwenen zijn. Dat betekent dat de plaat te kort droog valt voor vogels om nog aan voldoende voedsel te komen. Met name de randen van de Roggenplaat bevatten een rijk bodemleven. Juist die delen vallen steeds korter droog.” Volgens Begijn is de Roggenplaat een onmisbare schakel op de Oost-Atlantische trekroute voor kustvogels. Hij wijst naar een grote groep rosse grutto’s die neerdaalt op de zandplaat. “In deze tijd van het jaar verruilen vogels als de kanoetstrandloper, rosse grutto en zilverplevier hun broedgebieden in het hoge noorden voor een overwinteringsplek in West-Afrika. Een lange reis die niet op één tank gemaakt kan worden. Op die lange reis zijn er maar enkele plekken waar ze kunnen bijtanken. De Roggenplaat in de Oosterschelde is zo’n belangrijke plek. Het is een rijkgedekte tafel met pieren, zagertjes, kokkels en kreeftactigen op het menu.”

Als gevolg van de zandhonger valt de Roggenplaat steeds korter droog. Tijdens stormen wordt er vooral zand van de plaat afgespoeld, terwijl er geen nieuw zand bij komt. De eind jaren tachtig aangelegde Stormvloedkering heeft ervoor gezorgd dat de natuurlijk dynamiek sterk verminderd is, waardoor er geen natuurlijke opbouw meer van de zandplaten is. Dat noemen we zandhonger. Begijn: “Waar er destijds kunstmatig is ingegrepen in het systeem, zal dat nu opnieuw moeten gebeuren. Alleen dan blijft de zandplaat z’n belangrijke functie voor voedselzoekende vogels behouden. En behouden ook de ruim 150 zeehonden in de Oosterschelde hun plekje om uit te rusten en jongen te zogen.”