Volksliederen

Hoe vaak zou ik in mijn leven het Wilhelmus al hebben gezongen? Ik vind het een prachtig oud lied, al zingen we het pas sinds 1934. Daarvoor zongen we Wien Neerlands bloed in d’aadren vloeit, van vreemde smetten vrij. Maar dat Neerlands bloed werd “van Duitsen bloed”. Ik herinner me dat ik in mijn jeugd moest zingen “van dietsen bloed”, want toen kon men het Duitse bloed wel drinken. Diets was een Middel-Nederlandse taal van voor 1500 die vooral in Holland en Brabant wel werd gesproken. Dat “dietsen” is toch weer na enige tijd teruggedraaid. Het Wilhelmus is een gedicht waarvan in vijftien coupletten de eerste letter van elk couplet samen de naam Willem van Nassov vormen. In de kerk zing ik het eerste en zesde couplet. Dat zesde couplet is eigenlijk een gebed. Mijn schild ende betrouwen zijt Gij o God mijn Heer. Dus in de kerk hoort het ook. Merkwaardig vind ik, dat ik het al meerdere keren bij de jaarlijkse dodenherdenking moest zingen. Terwijl de organisatoren van deze overigens goede herdenking heel goed weten dat meer dan 55% van de Nederlanders aangeeft niet gelovig te zijn. Mag ik een knuppeltje in het hoenderhok gooien? Zing alleen het eerste couplet. En dat is voor velen met onze huidige bevolkingssamenstelling al moeilijk genoeg. Als de camera bij het zingen van ons volkslied langs de Nederlandse voetbalspelers gaat is een groot aantal gekleurd en heeft heus ander bloed in de aderen. Ik snap wel dat ze het moeilijk vinden om dat te zingen. Nu ga ik wel mijn betoog ontkrachten met te melden dat in Engeland alle ongelovigen het God save the King zingen. Maar ja, die zijn ook zo chauvinistisch!                                                                                 Behalve ons volkslied heeft ook elke provincie een eigen volkslied. En zo heb ik “Gelders dreven zijn de mooiste…” 70 jaar geleden achter me gelaten en sindsdien gezongen over het Zeeuwse “veld en bos en tuin, beschermd door dijk en duin”. Gewoon een kwestie van aanpassen. Ja, ik heb het zelfs heel veel kinderen in mijn klassen aangeleerd. En daarom ken ik alle drie coupletten. Ik ben van verschillende Zeeuwse verenigingen lid, die hun vergaderingen beëindigen met het zingen van die drie coupletten. En dan zie ik bijna iedereen het van een papiertje zingen. Daarom ook hier een knuppeltje: zing alleen het eerste couplet. Gewoon een kwestie van aanpassen. Dat is heel moeilijk, want ik hoorde al zeggen: ik wil blijven zingen van goed Zeeuws goed rond. En dat is het slot van het derde couplet. Er is echt een tijd geweest dat volksliederen ”in” waren. En dus is er ook een Schouws volkslied en een Zierikzees volkslied. En dan kijk ik nog niet eens naar de andere Zeeuwse provinciedelen. O ja, Bruinisse heeft misschien wel het mooiste lied. In plaats van ronkende teksten hoor je daar: Me komme van Bru en me wete van niks. Dat is heel verfrissend!

Henk Blom